Nada Surf speelde vooral nummers van het nieuwe album Stars are indifferent to astronomy waren en van Let Go, dat – hoewel 10 jaar oud – blijkbaar ook volgens de band zelf het hoogtepunt van hun oeuvre vormt. De oude hit Blonde on blonde zakte af tot een vale meezinger, maar in de ruwe uitvoering van High-speed soul en in een overweldigende weergave van Kilian’s Red toonde band aan vol overtuiging af te kunnen wijken van hun  studio-opnames.

Van het nieuwe album werden vooral de uptempo nummers, zoals The moon is calling, met veel power uitgevoerd. Looking through vormde een swingend en knallend uiteinde, zodat we zwevend en suizend om half elf naar huis gingen.

• Recensie in Oor
• Setlist

1. Great Expectations
2. David Copperfield

Vanuit Rusland werd mij een andere leestip toegezonden: Ivan Sjmeljov (Иван Шмелев). Smeljov vluchtte na de oktoberrevolutie naar Parijs waar hij zijn oeuvre schreef. Als auteur-immigrant werd hij in Rusland lang genegeerd, maar nu wordt zijn werk uitgegeven in reeksen waarin Sjmlejov prijkt naast de groten uit de 19e en 20e eeuw.

Gijsbrecht van Amstel is een in alexandrijnen op rijm geschreven toneelstuk van Vondel. De grootste uitdaging voor het toneelgezelschap Het toneel speelt lag erin om dit vier eeuwen oude stuk aan te passen aan de het taalgebruik van de huidige tijd én om de voordracht niet te dreinend te laten overkomen. Beide opdrachten werden uitstekend uitgevoerd. Vooral hoofdrolspeler Mark Rietman vulde zijn personage Gijsbrecht zeer overtuigend in. Zijn taal was antiek en levendig tegelijk.

Gijsbrecht van Amstel vertelt het verhaal van de (deels fictieve) gevolgen van de moord op de Floris V door Gijsbrecht en zijn kompanen. Aanhangers van Floris belegeren Amsterdam en nemen de stad in volgens een op het paard van Troje gelijkende truc. In spannende actes worden Gijsbrecht en zijn soldaten steeds verder teruggedrongen naar zijn vesting in het centrum van Amsterdam, terwijl de stad steeds verder in brand staat en lijdt onder oorlogsverschrikkingen. Op het laatst vroeg ik me vooral af welke deus ex machina nog in staat zou zijn om het stuk een positieve afloop te kunnen geven.

De huidige Gijsbrecht speelt zich in drie tijdsdimensies af. Het stuk is gesitueerd rond 1300, geschreven door Vondel in 1637 (met reminiscenties naar zijn eigen tijd), terwijl de toneelspelers ook met de kennis en wetmatigheden van 2012 te maken hebben. Die tijdsverschillen zijn naadloos opgelost, op één uitzondering na. Vondel gebruikte in zijn toneelstuk reien om op afstand commentaar te geven op de gebeurtenissen in het verhaal. Een ouderwets procédé dat de vaart uit het stuk haalt en de toeschouwer teveel bij de hand neemt. Ik vond één van de reien opvallend openhartig over de geboorte van Christus verhalen. Na afloop ontdekte ik dat de reien zijn herschreven door Willem-Jan Otten, de reien van Vondel voldeden blijkbaar niet. Mijns inziens hadden de bewerkers ze dan beter helemaal weg kunnen laten, want juist bij de reien stak het gevreesde dreinen van het rijm soms de kop op. Maar ook mét moderne reien is de Gysbregt van Aemstel, d’ondergang van zijn stad en zijn ballingschap zeer de moeite waard!

1. Alexandere Dumas – De graaf van Montecristo
   Onlangs in een nieuwe vertaling verschenen, dus bijzonder leesbaar, is dit bijna 1200 pagina’s tellende meesterwerk van Dumas père. Ik moet eerlijk zeggen dat ik aanvankelijk niet zat te wachten op een boek over een of andere malloot die opgesloten wordt in een kerker en later wraak neemt. Een enthousiaste recensie van Pieter Steinz in Het Parool trok mij over de streep. En terecht! Een klassieker op het hoogste niveau in de trant van Stendhal, Poesjkin, Lermontov, Brontë.
2. Giorgio Bassani – De tuin van de familie Finzi-Contini
3. Boelgakov - De meester en Margarita
   Nog een klassieker in de lijst. Mijn bespreking is half af en ligt bestoft in een hoek. Ik zal hem eens opsnorren.
   
4. Anton Dontsjev – Tijden van verandering
5. W.F. Hermans – Herinneringen van een engelbewaarder

Het verhaal van de film heeft niets met het sprookje van de gelaarsde kat te maken (maar des te meer met Sjakie en de bonestaak). Gelukkig heeft de puss in boots wel de branie en het succes van het sprookjeskarakter.

Kinderen krijgen een spannend avonturenverhaal voorgeschoteld, voor de ouders is er de bonus van subtiele toespelingen en verwijzingen naar andere films. Toevallig keken de kids van de week op de tv naar Dombo, een mooi ingekleurde tekenfilm uit 1941. Wat is de techniek sindsdien vooruitgesneld! De animaties en effecten vond ik verbluffend (maar ik ben niet veel gewend, zeg ik er eerlijk bij).

Tja, en dan die maffe 3D-bril. Die went wel na een paar minuutjes en biedt inderdaad een extra visuele dimensie. Vreemd dat de filmtechniek de laatste jaren zo ontzettend ver gevorderd is, maar dat je nog wel zo’n suf brilletje op je neus hebt staan.

Nederland:

• Amsterdam
• Assen
• Baard (Friesland)
• Epen (Limburg)
• Hoorn, Terschelling
• Nieuwegein
• Nijmegen

» My year in cities, 2010

» Plaatjes derde kwartaal

Het is een klassieke spionagefilm, in de trant van Le Carré weliswaar, zonder James Bond-achtige capriolen. Le Carré’s verhalen spelen zich af tijdens de Koude Oorlog. Het zijn psychologische thrillers, zonder mooie vrouwen, dure casino’s, wilde achtervolgingen of ontploffende kerncentrales.

Tinker Tailor Soldier Spy (mooie titel!) speelt zich af in de jaren 70, en hoofdpersoon Smiley loopt er bij als Derrick, in een lange, grauwe regenjas en zo’n foeilelijke hoornen bril die tegenwoordig als bij een onbegrijpelijk wonder weer in de mode zijn. Hiermee zijn de vergelijkingen met Derrick gelijk ten einde, want de film is een spionagezaak op hoog niveau. Binnen de top van de Britse geheime dienst heeft zich een Russische mol gevestigd en het is de taak van de met pensioen gestuurde Smiley om te achterhalen waar het lek zit.

De film begint met wirwar aan scènes en clous, en ook de rest van de lange zit van meer dan twee uur is het opletten geblazen, ook vanwege de vele flashbacks. Het aantal gegadigden in de whodunnit is groot, en relevante aanwijzingen worden mondjesmaat aan de kijker gegeven. Hou er rekening mee dat je Tinker Tailor Soldier Spy twee keer moet zien.

• De Volkskrant is enthousiast
• Het Parool ook (“de spannendste scène draait om een papieren dossier en een aktetas”)